The Origin of Chinese | The History of the Chinese Language

Nếu có một ngôn ngữ khiến cả thế giới vừa ngưỡng mộ vừa e ngại, thì đó có lẽ là tiếng Trung. Có người nói tiếng Trung rất khó vì phải nhớ hàng nghìn chữ Hán. Có người lại cho rằng chỉ cần nhìn vào một dòng chữ Trung Quốc là đã thấy... đau đầu. Nhưng cũng có người bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của từng nét bút, bởi lịch sử lâu đời và nền văn minh đã tồn tại suốt hàng nghìn năm. Vậy tiếng Trung thực sự bắt đầu từ đâu? Người Trung Quốc đã luôn nói cùng một ngôn ngữ suốt lịch sử hay không? Và liệu một người ở Bắc Kinh có thể dễ dàng hiểu một người ở Quảng Châu hay Thượng Hải? Hôm nay, chúng ta sẽ cùng quay ngược thời gian để khám phá hành trình của một trong những ngôn ngữ lâu đời nhất còn được sử dụng trên thế giới. chào các bạn. Chào mừng các bạn đã quay trở lại với kênh học tiếng Việt Langiri. Mình là Bảo Ngọc, giáo viên tiếng Việt ở Langiri. Trong series lịch sử các ngôn ngữ trên thế giới, ngày hôm nay tập thứ hai chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về lịch sử Lịch sử của tiếng Trung dài hơn lịch sử của rất nhiều quốc gia hiện đại. Tiếng Trung có thực sự chỉ là một ngôn ngữ? Đây có lẽ là điều khiến nhiều người ngạc nhiên nhất. Khi chúng ta nói tiếng Trung, chúng ta thường nghĩ đến một ngôn ngữ duy nhất. Nhưng trên thực tế, tiếng Trung giống như một đại gia đình hơn là một thành viên riêng lẻ. Trong gia đình ấy có rất nhiều anh em chẳng hạn như Quan Thoại, Quảng Đông, Ngô, Mân, Khách gia, Tương hay Cám. Các nhà ngôn ngữ học thường chia tiếng Trung thành từ 7 đến 13 nhóm lớn tùy theo cách phân loại. Điều thú vị là nhiều nhóm trong số đó không thể hiểu nhau khi nói. Ví dụ một người chỉ biết tiếng Quan thoại đến Quảng Châu và nghe hai người địa phương trò chuyện bằng tiếng Quảng Đông. Rất có thể họ không thể hiểu nội dung. Tương tự, người nói tiếng Mân Nam ở Phúc Kiến cũng gặp khó khăn khi giao tiếp với người chỉ nói tiếng Quan thoại. Nếu so sánh với Châu Âu, sự khác biệt này khá giống mối quan hệ giữa tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý và tiếng Bồ Đào Nha. Chúng có chung nguồn gốc nhưng đã phát triển theo những hướng khác nhau. Vì vậy khi nói đến tiếng Trung, chúng ta đang nói đến một nhóm ngôn ngữ có chung lịch sử và cùng sử dụng chữ Hán chứ không Sau khi thống nhất, ông không chỉ xây dựng hệ thống đường sá, tiền tệ và đơn vị đo lường chung mà còn tiến hành thống nhất chữ viết. Đây là một quyết định có ảnh hưởng vô cùng lớn. Mặc dù người dân ở các vùng khác nhau vẫn phát âm khác nhau, họ có thể đọc cùng một văn bản vì đều sử dụng chung hệ thống chữ Hán. Đó là lý do ngày nay một người ở Bắc Kinh và một người ở Hồng Kông có thể phát âm cùng một chữ theo hai cách hoàn toàn khác nhau, nhưng khi nhìn vào văn bản, họ vẫn biết chữ đó mang ý nghĩa gì. Chữ viết đã trở thành cầu nối giữa hàng trăm phương ngữ khác nhau. Vì sao tiếng Quan thoại trở thành tiếng Trung tiêu chuẩn? Trong hàng trăm năm, mỗi vùng của Trung Quốc vẫn duy trì cách nói riêng. Tuy nhiên, khi đất nước ngày càng rộng lớn và việc quản lý trở nên phức tạp hơn, triều đình cần một ngôn ngữ chung để các quan lại từ nhiều địa phương có thể giao tiếp. Tiếng Trung xuất hiện từ khi nào? Lịch sử của tiếng Trung dài hơn lịch sử của bất kỳ quốc gia hiện đại. Những bằng chứng cổ nhất của chữ Hán được tìm thấy trên mai rùa và xương động vật từ thời nhà Thương cách đây hơn 3000 năm. Người xưa khắc chữ lên những mẫu xương này để ghi lại kết quả bói toán, các nghi lễ hoặc các sự kiện quan trọng của triều đình. Ngày nay, các nhà khảo cổ gọi những ký tự đó là giáp cốt văn. Nếu nhìn vào những chữ Hán cổ này, bạn sẽ thấy chúng giống những bức tranh nhỏ, thường là chữ viết. Ví dụ chữ chỉ mặt trời từng được vẽ như một hình tròn có chấm ở giữa. Chữ chỉ mặt trăng giống hình lưỡi liềm. Chữ chỉ cây cỏ giống hình thân cây và cành cây. Theo thời gian để việc viết trở nên nhanh hơn và thuận tiện hơn. Các ký hiệu này dần được đơn giản hóa thành những nét mà chúng ta quen thuộc ngày nay. Điều đáng kinh ngạc là dù đã trải qua hơn 3000 năm, nhiều chữ Hán hiện đại vẫn có thể truy ngược về hình dạng ban đầu của chúng. Có rất ít hệ thống chữ viết trên thế giới giữ được sự liên tục và lâu dài như vậy. Vào thời cổ đại, Trung Quốc không phải là một quốc gia thống nhất. Đó là thời kỳ có rất nhiều nước chư hầu. Mỗi vùng có một cách nói khác nhau và đôi khi còn sử dụng nhiều kiểu chữ khác nhau. Bước ngoặt lớn xảy ra vào năm 221 trước Công Nguyên khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc. Sau khi thống nhất, ông không chỉ xây dựng hệ thống đường xá, tiền tệ và đơn vị đo lường chung mà còn tiến hành thống nhất chữ viết. Đây là một quyết định có Trong khi đó, các từ điển lớn có thể ghi nhận hàng chục nghìn chữ Hán khác nhau. Tuy nhiên, cũng chính vì đặc điểm này mà người nói các phương ngữ khác nhau vẫn có thể đọc cùng một văn bản. Họ có thể phát âm khác nhau, nhưng ý nghĩa của các ký tự vẫn được giữ nguyên. Đó là một hiện tượng rất hiếm gặp trong lịch sử ngôn ngữ. Chữ giản thể và chữ phồn thể Ngày nay, nếu học tiếng Trung, bạn sẽ gặp hai hệ thống chữ viết. Một là chữ phồn thể, vẫn được sử dụng chủ yếu ở Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao. lý do ngày nay một người ở Bắc Kinh và một người ở Hồng Kông có thể phát âm cùng một chữ theo hai cách hoàn toàn khác nhau. Nhưng khi nhìn vào văn bản họ vẫn biết chữ đó mang ý nghĩa gì. Chữ viết đã trở thành cầu nối giữa 100 phương ngữ khác nhau. Vậy vì sao tiếng Quang thoại trở thành tiếng Trung tiêu chuẩn? Trong hàng trăm năm, mỗi vùng của Trung Quốc vẫn duy trì cách nói riêng. Tuy nhiên, khi đất nước ngày càng rộng lớn và việc quản lý trở nên phức tạp hơn, triều đình cần một ngôn ngữ chung để các quan loại từ nhiều địa phương có thể giao tiếp. Từ nhu cầu đó, một dạng ngôn ngữ được gọi là quan thoại xuất hiện. Ban đầu, đây là ngôn ngữ dùng trong triều đình và giới quan lại. Vào thế kỷ 20, sau khi Trung Hoa Dân Quốc rồi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tiến hành cải cách giáo dục, tiếng Quan thoại dựa trên cách phát âm của Bắc Kinh được chọn Vì thế, nhiều người học tiếng Trung ngày nay thường chọn học chữ giản thể hoặc phồn thể tùy theo mục tiêu sử dụng. Một ngôn ngữ của thế giới hiện đại Ngày nay, hơn một tỷ người sử dụng một dạng tiếng Trung như tiếng mẹ đẻ. Tiếng Trung cũng là một trong sáu ngôn ngữ chính thức của Liên Hợp Quốc và được giảng dạy tại hàng trăm quốc gia. Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế, khoa học và công nghệ Trung Quốc trong nhiều thập kỷ gần đây cũng khiến số người học tiếng Trung tăng nhanh trên toàn thế giới. Ngày nay, khi nhắc đến tiếng Trung, phần lớn mọi người đang nói đến dạng tiêu chuẩn này, còn được gọi là Phổ thông thoại. Nhờ hệ thống giáo dục, truyền hình và internet, hàng trăm triệu người từ những vùng nói phương ngữ khác nhau đều có thể giao tiếp với nhau bằng cùng một ngôn ngữ chuẩn. Một trong những điều khiến tiếng Trung khác với phần lớn ngôn ngữ trên toàn thế giới là hệ thống chữ viết. Nếu tiếng Việt, tiếng Anh hay tiếng Tây Ban Nhang dùng bảng chữ cái để viết thành từ thì tiếng Trung sử dụng chữ Hán. Trong đó mỗi ký tự thường đại diện cho một âm tiết của một đơn vị ý nghĩa. Điều này khiến việc học tiếng Trung trở thành một thử thách lớn. Để đọc báo hằng ngày, người học cần phải viết khoảng 3 đến 4000 chữ. Trong khi đó, các từ điển lớn có thể ghi nhận hàng chục nghìn chữ Hán khác nhau. Tuy nhiên, cũng chính vì đặc điểm này mà người nói các phương ngữ khác nhau vẫn có thể đọc cùng một văn bản. Họ có thể phát âm khác nhau nhưng ý nghĩa của các ký tự vẫn được giữ nguyên. Đó là một hiện tượng rất hiếm gặp trong lịch sử ngôn ngữ. Ngày nay, nếu học tiếng Trung, bạn sẽ gặp hai hệ thống chữ viết. Một là chữ phòng thể vẫn sử dụng chủ yếu ở Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao. Hai là chữ giảng thể được Trung Quốc đại lục áp dụng vào những năm 1960 nhằm giảm số nét trong nhiều chữ Hán để việc học đọc. học viết trở nên dễ dàng Bạn đang bước vào một nền văn minh lâu đời, nơi mỗi nét bút đều kể lại một câu chuyện đã kéo dài hơn ba thiên niên kỷ. Ví dụ chữ quốc trong phong thể trở thành chữ quốc trong giảng thể. Chữ học trở thành chữ học. Dù hình thức khác nhau, ý nghĩa và cách đọc của phần lớn các chữ vẫn giống nhau. Vì thế, nhiều người học tiếng Trung ngày nay thường chọn học chữ giảng thể hoặc vòng thuể tùy theo tiêu chuẩn sử dụng riêng. Ngày nay, hơn 1 tỷ người sử dụng một dạng tiếng Trung như tiếng mẹ đẻ. Tiếng Trung cũng là một trong sáu ngôn ngữ chính thức của Liên học quốc và được giảng dạy tại hàng trăm quốc gia. Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế, khoa học và công nghệ của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ gần đây cũng khiến người học tiếng Trung tăng nhanh trên toàn thế giới. Nhưng có lẽ điều đáng quý nhất của tiếng Trung không chỉ nằm ở số lượng người sử dụng, đó là một hệ thống chữ viết được tạo ra từ hơn 3000 năm trước vẫn còn hiện diện trong cuộc sống hằng ngày của hàng tỷ con người. Hán tự không chỉ là một chữ viết mà còn là một mảnh ghép của lịch sử, văn hóa và tư duy đã được truyền qua vô số thế hệ. Vì vậy khi học tiếng Trung bạn không chỉ học cách phát âm hay ghi nhớ chữ Hán, bạn đang bước vào một nền văn minh lâu đời, nơi nét bút kể lại những câu chuyện đã kéo dài hơn ba thiên niên kỷ. Bạn có biết tiếng Trung không hay bạn có đang học tiếng Trung hay không? Ngọc cũng đã học tiếng Trung một khoảng thời gian khá dài rồi. Nếu bạn có đang học tiếng Trung hãy comment bên dưới cho Ngọc và mọi người cùng biết nha. Và nhớ theo dõi Langiri để tiếp tục theo dõi series lịch sử của các ngôn ngữ trên thế giới cũng như các series thú vị khác. Và bây giờ chào tạm biệt và hẹn gặp lại.